Tragifarsa kołtuńska czyli dramat obyczajowo-psychologiczny Gabrieli Zapolskiej – (s. 67 w podręczniku) kartkówka: 5,5-2; 8-3; 10-4; 12-5; 14(bezbłędnie)-6
Cały dramat na VOD: „Moralność pani Dulskiej”, 2013 scena IX aktu I (14′-24′)- Jakimi zasadami kieruje się Dulska? Zacytuj słowa, które najpełniej ilustrują jej postawę i je zinterpretuj. (zad.6/str.73)
Zbyszko Dulski – czy można odmienić swój los? (zad.1,2/str.84)
Czy Zbyszko może wyzwolić się z kołtuństwa? jeśli tak, to – jak? jeśli nie, to – dlaczego? (uzasadnij, przywołując konkretne argumenty, sceny, wydarzenia)
Postawy wobec życia w modernizmie: ➢ DEKADENT • Charakteryzuje go pesymizm, melancholia, zniechęcenie, niewiara w sens działania• Cierpi na „chorobę końca wieku” – jest przeświadczony o kryzysie cywilizacji• Ucieka od bólu istnienia w „sztuczne raje”: narkotyki, hedonizm, erotykę• Uprawia kult sztuki i artysty• Odcina się od społeczeństwa, którym gardzi; Dekadentyzm: fr. décadence – ‘schyłek, upadek’ ➢cyganeria, bohema (fr.bohème) – nazwa środowiska artystycznego, którego członkowie spędzają czas na wspólnych zabawach i tworzeniu, demonstrując pogardę dla konwenansów, norm społecznych i materializmu. Działalność cyganerii artystycznej wzbudzała kontrowersje ze względów obyczajowych ➢FILISTER • Mieszczanin• Pozbawiony wyższych aspiracji• Skupiony na gromadzeniu dóbr materialnych• Niewrażliwy na piękno• Charakteryzuje go schematyczne, ograniczone myślenie ➢kołtuneria jako grupa społeczna – obraźliwe określenie z przełomu XIX i XX wieku oznaczające ludzi o zacofanych, wstecznych, nietolerancyjnych poglądach. Niegdyś nazywało się nim także ludzi wierzących w przesądy i zabobony.
*Los służących – proponowane konteksty: „Służące” 2001, reż. Tate Taylor, „Kamerdyner” 2018, reż. Filip Bajon, Joanna Kuciel-Frydryszak, „Służące do wszystkiego”:
1. Wady mieszczańskie oglądane ze sceny – omów temat, odnosząc się do „Moralności pani Dulskiej” i dowolnego innego utworu. 2. Czy człowiek decyduje o swoim losie? – omów temat, odnosząc się do postaci Zbyszka z dramatu Zapolskiej oraz dowolnego kontekstu. 3. Przedstaw obraz mieszczaństwa w „Moralności pani Dulskiej” oraz dowolnej powieści XIX wieku. 4. Co może być źródłem moralności człowieka? Omów na podstawie „Moralności pani Dulskiej” i dowolnego innego utworu.
Szablon i pospolitość wdzierać się zaczęły do niemal wszystkich zakresów i dziedzin życia. […] bezstylowości życia, poddanego dyktaturze pospolitości i szablonu, wtórowała odpychająca standaryzacja obyczaju. Była to obyczajowość, tak namiętnie niebawem zwalczanego przez młodych, mieszczańskiego „filistra”, „mydlarza”, właściciela sklepiku lub nieruchomości, którego jedyną filozofią był prostacki materializm, jedyną wartością pieniądz, jedynym celem gromadzenie dobytku, jedyną normą i zasadą postępowania oportunizm i szukanie łatwizny, jedyną moralnością obłuda i zakłamanie, przesłonięte parawanem upozorowanej przyzwoitości. /Artur Hutnikiewicz, Młoda Polska, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2021./
,,Moralność Pani Dulskiej” – dramat jej dzieci. 1. Dlaczego powinniśmy skupić się na dziewczętach? (co w tekście pokazuje, że warto, czy jest w tym intencja autorska? 2. Gdzie wypowiadają się Hesia i Mela:
Akt
Hesia
Mela
I
sceny III, IV, V, VIII
sceny III, IV, V, VII, VIII
II
sceny I, II, III, IV, V, XII
sceny II, III, IV, V, VII, IX, X, XI, XII, XIV
III
sceny I, II, III, XIV
sceny I, II, VII, XIII, XIV
3. Wskażmy: priorytety Hesi – Priorytety Meli 4. Znajdźmy płaszczyznę buntu młodzieńczego (bunt przeciwko rodzicom) każdej z nich. 5. Ćwiczenie językowe: bunt.
Sławomir Mrożek, Tango (dramat) S. Mrożek, wybrane opowiadanie (z podr.)*
Tadeusz Konwicki, Mała Apokalipsa (powieść)*
Marek Nowakowski, Górą „Edek” (opowiadanie)
Janusz Głowacki, Antygona w Nowym Jorku (dramat)*
Andrzej Stasiuk, Miejsce (opowiadanie)
Olga Tokarczuk, Profesor Andrews w Warszawie (opowiadanie)
Ryszard Kapuściński, Podróże z Herodotem (fragm.)
eseje Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, Zbigniewa Herberta. (pogrubione – dłuższe utwory, znajomość ich treści będzie sprawdzana przed omawianiem, utwory z * – obowiązują na poziomie rozszerzonym)
POWTÓRZENIA PRZED MATURĄ:
Powtórzenia będą obejmowały zakres tematyczny zgodnie z podziałem na epoki. Sprawdzenie Waszych postępów planowane jest na 2 lekcje z rzędu. Powtarzacie indywidualnie, w oparciu o podręczniki z poprzednich lat lub wybrane repetytoria. Sprawdzian może mieć formę testu historyczno-literackiego, wypowiedzi w module maturalnym, wypracowania, odpowiedzi ustnych etc. NIEOBECNOŚĆ na takim sprawdzianie skutkuje sprawdzeniem wiedzy na najbliższych wskazanych przeze mnie zajęciach z polskiego.
klasa B – piątki, klasa D – czwartki, klasa F – środa/czwartek
starożytność klasa B xx.09, klasa D xx.09, klasa F xx.09
średniowiecze, renesans klasa B xx.10, klasa D xx.10, klasa F xx.10
barok, oświecenie klasa B xx.11, klasa D xx.11, klasa F xx.11
romantyzm klasa B xx.12, klasa D xx.12,
romantyzm terminy, pojęcia, teoria, wiersze klasa F xx.12
romantyzm lektury klasa F xx.01.2027 ferie – czas na powtórzenie pozytywizmu!
pozytywizm klasa B 01.02, klasa D xx.02, klasa F xx.02
Młoda Polska klasa B xx.02, klasa D xx.02, klasa F xx.02
dwudziestolecie międzywojenne, wojna i okupacja klasa B xx.03, klasa D xx.03, klasa F xx.03 marzec
OCENIANIE: Ocenie będzie podlegać Twoje opanowanie materiału przewidzianego podstawą programową. Ocenianie zgodne z zasadami wymienionymi w statucie szkoły. W półroczu każdy powinien otrzymać minimum jedną pozytywną ocenę liczbową za wypracowanie – nieotrzymanie tejże obniża ocenę w stosunku do wynikającej ze średniej ważonej! (nowelizowany Statut Szkoły)
Przed sprawdzianem / pracą klasową z bieżącego materiału (nie z powtórek maturalnych!) powtórzenie materiału odbywać się będzie na dwa sposoby: 1. krótki wykład, obejmujący kluczowe zagadnienia, których znajomość obowiązuje i 2. powtórzenie ustne – pula zagadnień do opracowania w formie wypowiedzi (jak na maturze ustnej) i odpowiedzi na forum klasy.
Zadania domowe zadawane będą na bieżąco.
W wypadku nieobecności ucznia na zajęciach, podczas których miał możliwość zaprezentować swą wiedzę we wskazanym zakresie (sprawdzian / wypracowanie / czytanie ze zrozumieniem / kartkówka / wypowiedź ustna maturalna etc.) – uczeń otrzyma 0 i może się ze mną umówić na wygodny dla siebie termin, by zaliczyć ten materiał. W przypadku, jeśli się nie umówi w terminie tygodnia od otrzymania 0 – prezentuje opanowanie materiału na wskazanej przeze mnie lekcji.
W wypadku niezaliczenia (uzyskania oceny 1) znajomości lektury – ma czas na poprawę do końca półrocza. W wypadku otrzymania niezadowalającej oceny z innego zakresu – przewidziany w statucie termin: 2 tygodni od otrzymania oceny 1 ze sprawdzianu/kartkówki. Indywidualnie należy umówić się na poprawę innych ocen. Każdą ocenę można poprawić. 2 też. 3 też. 4 też. 5 też. 6 nie.
Dwukrotnie można zgłosić nieprzygotowanie. Nie można zgłosić nieprzygotowania na planowanej kartkówce, powtórzeniu ustnym, lekcji opartej o długoterminowe zadania domowe (referaty, projekty).
Można zbierać plusy za zadania lub aktywność na lekcjach.
Ocena klasyfikacyjna śródroczna, roczna i końcowa – zgodnie z zapisami statutu.
wagi ocen bieżących zgodnie ze statutem: praca klasowa (wypracowanie) – 9 sprawdzian – 8 znajomość lektury – 7 kartkówka – 6 dłuższa wypowiedź – 6 czytanie ze zrozumieniem – 5 aktywność – 4 karta pracy – 3 referat – 2 ćwiczenie na lekcji – 1
MŁODA POLSKA * Gabriela Zapolska, „Moralność Pani Dulskiej” (dramat) ** Stanisław Wyspiański, „Wesele” (dramat) Władysław Stanisław Reymont, „Chłopi” (powieść, tom 1.)
DWUDZIESTOLECIE Stefan Żeromski, „Przedwiośnie” (powieść) Franz Kafka, „Proces” (fragmenty z podr.) Stanisław Ignacy Witkiewicz, „Szewcy” (dramat) Bruno Schulz, opowiadania z tomu „Sklepy cynamonowe” Michaił Bułhakow, „Mistrz i Małgorzata” (powieść) Witold Gombrowicz, „Ferdydurke” (fragmenty z podr. + film)
WOJNA I OKUPACJA Tadeusz Borowski, opowiadanie „Proszę państwa do gazu” (opowiadanie) Gustaw Herling-Grudziński, „Inny świat” (fragmenty z podr.) Hanna Krall, „Zdążyć przed Panem Bogiem” (reportaż) * Marcin Szczygielski, “Poczet Królowych polskich” ** * Wiktor Frankl, „Człowiek w poszukiwaniu sensu” ** (pogrubione – dłuższe utwory, znajomość ich treści będzie sprawdzana przed omawianiem, utwory z * – lektury rozszerzające)
OCENIANIE: Ocenie będzie podlegać Twoje opanowanie materiału przewidzianego podstawą programową. Ocenianie zgodne z zasadami wymienionymi w statucie szkoły. W półroczu każdy powinien otrzymać minimum jedną pozytywną ocenę liczbową za wypracowanie – nieotrzymanie tejże obniża ocenę w stosunku do wynikającej ze średniej ważonej! (nowelizowany Statut Szkoły)
Przed sprawdzianem / pracą klasową z bieżącego materiału powtórzenie materiału odbywać się będzie na dwa sposoby: 1. krótki wykład, obejmujący kluczowe zagadnienia, których znajomość obowiązuje i 2. powtórzenie ustne – pula zagadnień do opracowania w formie wypowiedzi (jak na maturze ustnej) i odpowiedzi na forum klasy.
Zadania domowe zadawane będą na bieżąco.
W wypadku nieobecności ucznia na zajęciach, podczas których miał możliwość zaprezentować swą wiedzę we wskazanym zakresie (sprawdzian / wypracowanie / czytanie ze zrozumieniem / kartkówka / wypowiedź ustna maturalna etc.) – uczeń otrzyma 0 i może się ze mną umówić na wygodny dla siebie termin, by zaliczyć ten materiał. W przypadku, jeśli się nie umówi w terminie tygodnia od otrzymania 0 – prezentuje opanowanie materiału na wskazanej przeze mnie lekcji.
W wypadku niezaliczenia (uzyskania oceny 1) znajomości lektury – ma czas na poprawę do końca półrocza. W wypadku otrzymania niezadowalającej oceny z innego zakresu – przewidziany w statucie termin: 2 tygodni od otrzymania oceny 1 ze sprawdzianu/kartkówki. Indywidualnie należy umówić się na poprawę innych ocen. Każdą ocenę można poprawić. 2 też. 3 też. 4 też. 5 też. 6 nie.
Dwukrotnie można zgłosić nieprzygotowanie. Nie można zgłosić nieprzygotowania na planowanej kartkówce, powtórzeniu ustnym, lekcji opartej o długoterminowe zadania domowe (referaty, projekty).
Można zbierać plusy za zadania lub aktywność na lekcjach.
Ocena klasyfikacyjna śródroczna, roczna i końcowa – zgodnie z zapisami statutu.
wagi ocen bieżących zgodnie ze statutem: praca klasowa (wypracowanie) – 9 sprawdzian – 8 znajomość lektury – 7 kartkówka – 6 dłuższa wypowiedź – 6 czytanie ze zrozumieniem – 5 aktywność – 4 karta pracy – 3 referat – 2 ćwiczenie na lekcji – 1
Polecam nie stracić całkiem głowy! ,,Niesamowita zdolność umysłowa mózgu dana jest z banalną klauzulą: korzystaj albo strać. W normalnym ludzkim mózgu hipokamp kurczy się o jeden lub dwa procent rocznie u dorosłych (do około pięciu procent rocznie u pacjentów z chorobą Alzheimera), a bezczynny hipokamp może kurczyć się jeszcze szybciej. W pewnym fascynującym badaniu nad sikorami ptaki schwytane na wolności straciły w niewiarygodny sposób 23 procent objętości hipokampu w ciągu zaledwie pięciu tygodni po umieszczeniu ich w klatce; ptaki w klatkach, jak obliczyli naukowcy, miały mniejszą potrzebę poruszania się, interakcji i zapamiętywania informacji niż ich odpowiedniki na wolności, stąd ich mózg wysechł. (Wiadomo, iż wielkość ta podlega sezonowym fluktuacjom również w naturze). Jednak badanie wykazało także, że ta strata nie jest nieunikniona i że mózg może zachować lepszą formę, gdy regularnie napotyka wyzwania. Innymi słowy, ruszaj głową, albo dosłownie ją stracisz.” /Noah Strycker, ,,Rzecz o ptakach”/
Johannes „Jojo” Betzler (Roman Griffin Davis)10-letni niemiecki chłopiec należący do Deutsches Jungvolk. Fanatyczny wyznawca nazizmu. Dlaczego podoba mu się nazizm?
Elsa Korr (Thomasin McKenzie) Młoda Żydówka ukrywana w domu chłopca.
Rosie Betzler (Scarlett Johansson) matka Jojo, potajemnie pomagająca ruchowi oporu. Dlaczego zgadza się na indoktrynację chłopca?
Adolf Hitler (Taika Waititi) Komiczna, wymyślona wersja dyktatora w głowie Jojo. Jaką pełni rolę?
Kapitan Klenzendorf (Sam Rockwell)Zdegradowany dowódca lokalnego obozu młodzieżowego Hitlerjugend.Cyniczny oficer zmagający się z ukrywaną tożsamością.W kluczowym momencie wykazuje się wielkim człowieczeństwem.
Fräulein Rahm (Rebel Wilson)Fanatyczna instruktorka w obozie dla młodzieży.Szerzy absurdalną propagandę i teorie spiskowe.
Yorki (Archie Yates)Najlepszy i niezwykle uroczy przyjaciel Jojo.Drugi „najlepszy żołnierz” w miasteczku.
Freddy Finkel (Alfie Allen)Lojalny asystent i prawa ręka kapitana Klenzendorfa.
Kapitan Deertz (Stephen Merchant)Przerażający i skrupulatny agent lokalnego Gestapo.
Czółko – gracz próbuje dowiedzieć się, kim jest, zadając pytania zamknięte, dopuszczające odpowiedź TAK/NIE (,,czy…”) – Nie można pytać o tytuły utworów / o autorów! W celu zachowania immersji pytamy o charakterystykę, przygody, znajomych.
Tabu – gracz ma za zadanie przekazać swojej drużynie hasło (gdy ktoś z drużyny powie hasło – punkt). Nie wolno: używać hasła ani jego odmian, mówić, na jaką literę zaczyna się wyraz, używać słów tabu, pokazywać liter; można używać: synonimów, skojarzeń, przykładów, opisów sytuacji.
Kalambury – osoba przedstawiająca wybiera, widząc hasło: rysuje czy pokazuje. Przysłowia – mądrość narodu: https://cojak.net.pl/przyslowia.htm
Uzupełnij przysłowia i powiedzenia z tekstu o brakujące elementy: (uwaga! parę przysłów nie wymaga uzupełnienia, a oprócz powiedzeń w tekście zmieszano 9 cytatów i tytułów oraz kilka fraz nawiązujących luźno do tradycji, kultury)
… tak Bóg Kubie … nie wykole … prowadzić jak … na pstrym koiu jeździ … zbudowano … dwie matki … … wióry lecą …. dobrać się jak … w popiele … koniom lżej … niż gołąb na dachu … poznaje się … … czym skorupka za młodu nasiąknie … szukać … każda koza skacze … wieje … dnia …
