bookmark_border„Antygona w Nowym Jorku: Janusza Głowackiego

Antygona w Nowym Jorku Druga szansa
Sprawdź się
Teatr telewizji w reż. Kutza: 118′
rozmowa o tekście 1h19′ (o bezdomności 56”-7′)

Lekcje na zpe: https://zpe.gov.pl/a/wprowadzenie/D14IdIbd4
(tu zwłaszcza film od 3′-7′ – kim są bohaterowie Głowackiego, któremu z bohaterów Sofoklesa są najbliżsi i dlaczego? Na czym polega tragizm tych ludzi [wszystkich]?) i z ćwiczeń https://zpe.gov.pl/a/sprawdz-sie/DpO33wmPb zwłaszcza 6.

Pytania do sceny I aktu I – monolog policjanta (w podr. 362-363):
Omów stosunek policjanta do bezdomnych. Weź pod uwagę jego słowa, ale też sposób, w jaki mówi (el. formy: interpunkcja, odpowiadająca sposobowi mówienia, słowa, jakich używa).
1. osoba – szuka potwierdzenia jego pozytywnego stosunku do bezdomnych,
2. osoba – nie ufa początkowym deklaracjom, pokazuje, co potwierdza, że nie lubi on bezdomnych.

bookmark_borderMłoda Polska – wprowadzenie

w podr. s. 8-27 prezentacja zbiorcza, film 10
nurtynazwy

Pierwsze spotkanie z polskimi twórcami modernizmu – najważniejsi autorzy Młodej Polski:

  • poeci:
    – Kazimierz Przerwa-Tetmajer
    – Jan Kasprowicz
    – Leopold Staff
    – Zenon „Miriam” Przesmycki
  • dramaturdzy:
    – Stanisław Wyspiański (też poeta, reżyser, scenograf, malarz, rzeźbiarz)
    Gabriela Zapolska
    – Stanisław Przybyszewski
  • powieściopisarze:
    – Władysław Reymont, Chłopi
    – *Henryk Sienkiewicz, Bez dogmatu

wykłady z zadaniami: https://zpe.gov.pl/a/film-edukacyjny/DsxcNWOt9
Sprawdź się

bookmark_borderZłote mysli

Po długich mękach i ukrywaniu zbrodni, Rodion, pod naciskiem najbliższych, wstawił się na komisariacie i przyznał do winy.

Ludzie wielokrotnie dokonują decyzji pod presją czasu.

W życiu każdego człowieka ocena sytuacji czyli tego, co w danej chwili spotka człowieka bądź to, co powinno się zrobić, a czego nie, pojawia się dość często i jest bardzo ważne, bo zachowanie zdrowego rozsądku chroni od zagubienia oraz szaleństwa. (Z pracy na 5)

Braki w spójności:

„…Raskolnikow i Tyler źle zinterpretowali sytuacje, co skończyło się śmiercią niewinnych ludzi.

(Sp) Miłość jest ślepa. (Sp) to potężne uczucie, które ma wpływ na nasze decyzje i zachowania. (Sp) W lekturze „Romeoi Julia” Szekspira glowni bohaterowie są z walczących ze sobą klanów…”

do „Pani Bovary”: https://www.facebook.com/reel/1242503657246478/?mibextid=rS40aB7S9Ucbxw6v

bookmark_borderLiteratura wojny i okupacji – podsumowanie

1. Wyjaśnij pojęcie „literatura czasu wojny i okupacji”, wskazując polską specyfikę terminu oraz wskazując, które wydarzenia zostały utrwalone w literaturze.

2. Scharakteryzuj pokolenie Kolumbów, odnosząc termin do konkretnych postaci i ich utworów.

3. Omów twórczość poetycką K. K. Baczyńskiego (cechy charakterystyczne dla pokolenia i specyficzne dla niego, tematyka, wybrane wiersze, m.in.: „Pokolenie”, „Rodzicom”, „Bajka”)

4. Wyjaśnij specyfikę erotyków pokolenia Kolumbów (konkretne wiersze, m.in.: „Biała magia”, „***[Niebo złote ci otworzę]”, „Miłość bez jutra” , wskazując kontekst historyczny, psychologiczny, społeczny

5. Wyjaśnij pojęcie „literatura faktu”, odnosząc je do konkretnych utworów.

6. Omów wątpliwości etyczne przedstawione w „Zdążyć przed Panem Bogiem” – wątpliwości przywódców ŻOB, wątpliwości środowiska lekarskiego związane z pomysłem Edelmana, wątpliwości związane z upamiętnieniem ofiar.

7. Oceń wartość literatury obozowej dla współczesnego czytelnika, odnosząc się do wybranych wątków utworów Borowskiego i Herlinga-Grudzińskiego.

8. Złamani i niezłomni – jakie ludzkie postawy ujawniają się w sytuacjach obozowych? („Inny świat”, „Proszę państwa do gazu”, ew. „Ludzie, którzy szli”, inne utwory w tym „Medaliony” Zofii Nałkowskiej)

9. Udowodnij znajomość treści i problematyki lektur obowiązkowych: „Proszę państwa do gazu” Borowskiego, „Zdążyć przed Panem Bogiem” Hanny Krall, „Inny świat” Gustawa Herlinga-Grudzińskiego; także: wyjaśnij znaczenie tytułów tych utworów w kontekście treści.

bookmark_borderPrzykładowe prace pisemne

Zajrzyjcie do informatora maturalnego i przeczytajcie minimum po 2 prace razem z oceną: https://arkusze.pl/informatory/informator-maturalny-jezyk-polski-2025-poziom-podstawowy.pdf od strony 206.
Przeanalizujcie, czy widzicie, co egzaminator uznał za funkcjonalne, a co nie? Zauważacie funkcje kontekstów? (mają poszerzać zrozumienie tematu/tezy/argumentu/przykładu, nie tylko stanowić kolejny przykład)

bookmark_borderPowtórzenie – nowele i poezja pozytywizmu

Przygotuj wypowiedzi na zadane tematy.
(Przypominam, że możecie się podzielić pracą z zaufanymi osobami!).
Na lekcji zostanie wylosowany 1 temat, będziesz mieć 5 minut, żeby go sobie przygotować na kartce (zapisać najważniejsze słowa, których użyjesz w wypowiedzi, żeby podczas mówienia nie zapomnieć); następnie mówisz:

  • „Gloria victis”:
    • Heroizm jako postawa człowieka w zmaganiu się z losem. Omów zagadnienie na podstawie lektury i wybranego kontekstu (np. znanych Ci fragmentów Iliady Homera)
    • Etos rycerski. Omów zagadnienie na podstawie lektury i wybranego kontekstu (np. fragmentów Pieśni o Rolandzie)
    • Poświęcenie się w imię wyższych wartości. Omów zagadnienie na podstawie Mitologii (cz. I Grecja) Jana Parandowskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany
      kontekst.
  • „Z legend dawnego Egiptu”
    • Konflikt racji moralnych. Omów zagadnienie na podstawie noweli Prusa i wybranego kontekstu (np. Antygony Sofoklesa).
    • Człowiek wobec przeznaczenia. Omów zagadnienie na podstawie noweli Prusa i wybranego kontekstu (np.  Antygony Sofoklesa).
    • Co może determinować ludzkie postępowanie? Omów zagadnienie na podstawie noweli Prusa i wybranego kontekstu (np. „Zbrodni i kary” Fiodora Dostojewskiego).
  • „Mendel Gdański”
    • Motyw cierpienia niezawinionego. Omów zagadnienie na podstawie opowiadania Konopnickiej i wybranego kontekstu (np. znanych Ci fragmentów Księgi Hioba.
    • Postawy odwagi i tchórzostwa. Omów zagadnienie na podstawie opowiadania Konopnickiej i wybranego kontekstu (np. znanych Ci fragmentów Potopu Henryka Sienkiewicza.
  • Poezja:
    • Rola poezji we wskazywaniu drogi do celu. Omów na podstawie wiersza Adama Asnyka,”[Miejmy nadzieję!]” i wybranego kontekstu.

bookmark_border„Pianista” z 2002 Polańskiego

Gatunek filmu: fabularny, oparty na faktach (między filmem fabularnym a dokumentalnym). Omów paradokumentalny charakter filmu na podstawie poniżej zaprezentowanego materiału:

Pianista stanowi adaptację wspomnień Władysława Szpilmana, w całości opublikowanych dopiero ponad 50 lat po II wojnie światowej (1998).
Lektura książki Szpilmana wywarła ogromne wrażenie na Romanie Polańskim (ur. w 1933 r.), który we wspomnieniach pianisty odnalazł własne traumatyczne doświadczenia z czasów ukrywania się w latach II wojny światowej. Na podstawie wspomnień Szpilmana powstał w 1950 r. film Miasto nieujarzmione w reżyserii Jerzego Zarzyckiego. Szpilman wycofał jednak swoje nazwisko z czołówki filmu z powodu znaczących ingerencji cenzuralnych w dzieło Zarzyckiego.
Warto porównać film Romana Polańskiego z przynajmniej jeszcze jednym obrazem, którego akcja rozgrywa się w czasach II wojny światowej. Może to być fragment filmu „Pasażerka” Andrzeja Munka – scena, w której grupa dzieci zostaje wprowadzona do komory gazowej.