Na podstawie wiersza Jacka Kaczmarskiego tekst na stronie JK, interpretacja muzyczna
kontekst historyczny IPN, lekcja ZPE
Pytania:
- Opisz sytuację liryczną (gdzie, kiedy, co się dzieje?)
- Uwzględnij tożsamość podmiotu lirycznego – wskaż minimum 2 fragmenty, które pozwalają to ustalić.
Jacek Kaczmarski, [……]
(wg W. Wysockiego)
Gąsienicami zagrzebany w piach nad Wisłą
Patrzę przez rzekę pustym peryskopem
Na miasto w walce, które jest tak blisko
Że Wisły nurt – frontowym staje się okopem
Rozgrzany pancerz pod wrześniowym żarem
Rwie do ataku się i pali pod dotykiem,
Ale wystygły silnik śpi pod skrzepłym smarem
I od miesiąca nie siadł nikt – za celownikiem.
Krtań lufy pusta łaknie znów pocisków smaku
A łyka tylko tłusty dym – z drugiego brzegu!
W słuchawkach zdjętych hełmofonów – krzyk Polaków
I nie wiem, czemu rzeki tej nie wziąłem – z biegu!
Dajcie mi wgryźć się gąsienicą w fale śliskie
I ogniem swoim dajcie wesprzeć barykady!
By miasto w walce – które tak jest bliskie
Bezruchu mego – nie nazwało mianem – zdrady!
Lecz milczy sztab i milczą pędy tataraku
Którymi mnie przed tymi, co czekają – skryto
Bo ruski tank – nie będzie walczył za Polaków!
Bo ruski tank – zaczekać ma, by ich wybito!
Gdy się wypali już powstanie ciemnym błyskiem
Włączą mi silnik i ożywią krew maszyny,
Bym mógł obejrzeć miasto – co tak bliskie –
Bez walki zdobywając gruzy i ruiny!
24 sierpnia 1987
- Nazwij trzy emocje odczuwane przez podmiot mówiący i do każdej dobierz cytat, który ją uzasadnia.
- Która emocja dominuje w drugiej strofie? Uzasadnij.
- Wyjaśnij znaczenie słów: „Wisły nurt – frontowym staje się okopem”
zwróć także uwagę na symboliczne znaczenie. - Znajdź powtarzające się w każdej strofie określenie – wyjaśnij, paradoks, jaki wprowadza.
- Nadaj każdej strofie krótkie, maksymalnie pięciowyrazowe określenie oddające jej funkcję w utworze (analiza kompozycji utworu)