Kategoria: Bez kategorii
bookmark_borderWieszcz narodowy – Adam Mickiewicz
Epizod okołopowstańczy: Śmiełów
Słowniczek:
Wieszcz to poeta natchniony, poeta-prorok, który przewiduje przyszłość narodu. Termin ten zyskał popularność w dobie romantyzmu, kiedy to Mickiewicz, Krasiński i Słowacki nazywani byli wieszczami.
Filomaci – Towarzystwo Filomatyczne, potocznie: Towarzystwo Filomatów, filomaci (z gr. miłośnicy nauki) – polskie tajne stowarzyszenie studentów i absolwentów Uniwersytetu Wileńskiego działające w latach 1817–1823. Pierwotnym celem związku było samokształcenie, wzajemna pomoc w nauce oraz ćwiczenie się w sztuce pisania. Kres istnieniu Towarzystwa Filomatycznego położyło śledztwo w sprawie tajnych związków młodzieży i studentów Uniwersytetu Wileńskiego prowadzone przez kuratora Nikołaja Nowosilcowa w latach 1823–1824.
Filareci – Zgromadzenie Filaretów, potocznie: filareci (z gr. philáretos, miłośnik cnoty moralnej) tajne stowarzyszenie patriotyczne młodzieży wileńskiej założone przez Towarzystwo Filomatyczne (filomatów), działające w latach 1820–1823. Zgromadzenie Filaretów było najniższym hierarchicznie i zarazem najliczniejszym związkiem zależnym Towarzystwa Filomatycznego (do związku należeli filareci niżsi i filareci wyżsi, w 1822 związek liczył 172 członków). Jego prezesem był Tomasz Zan.
bookmark_borderFilozofia w poezji
Filozofowie: Nietzsche, Schopenhauer, Bergson
Poeci na dziś: Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Leopold Staff, Bolesław Leśmian
Podr. str. 97, 100, 101.
Leopold Staff – poeta trzech epok zawarł w swych utworach wiele różnych filozofii: nietscheanizm, dekadentyzm, franciszkanizm.
- Dekadentyzm „Deszczu jesiennego” – opracowanie
- Franciszkanizm „Sonetu szalonego” – opracowanie
- Nietscheanizm „Kowala” – opracowanie, dokładniejsze opracowanie
Bolesław Leśmian – o nim: https://wolnelektury.pl/katalog/autor/boleslaw-lesmian/ i o jego leśmianizmach


Porównaj świat przedstawiony w wierszu Leśmiana z rzeczywistością ukazana na obrazie Chagalla. Zwróć uwagę na nastrój obydwu dzieł.

Ćwiczenie na 7′
Analiza wiersza – opisz budowę, opisz jaki związek ma budowa z treścią,
określ typ liryki z uzasadnieniem, wymień dwa najczęstsze środki stylistyczne + wskaż ich funkcje w utworze;
Interpretacja – Przedstaw sytuację liryczną (w punktach: co się wydarzyło? gdzie? kiedy? kto był zaangażowany? jak to się stało? dlaczego?);
Ćwiczenie w grupach:
1. Staranne odczytanie wiersza (głośne, wyraźne, z odpowiednią intonacją);
2. Analiza wiersza – opisz budowę, określ gatunek utworu, wymień dwa najczęstsze środki stylistyczne + wskaż ich funkcje w utworze;
3. Interpretacja – Przedstaw sytuację liryczną (w punktach: co się wydarzyło? gdzie? kiedy? kto był zaangażowany? jak to się stało? dlaczego?);
4. Leśmianizmy – znajdź neologizmy Leśmiana i wyjaśnij, jak zostały utworzone i co znaczą;
bookmark_borderJak skutecznie się uczyć?
Podstawy: sen, aktywność fizyczna, dieta, regulacja stresu,
Technika Feynmana
Mapy myśli
Mnemotechniki
Efekt testowania – tu pomocna AI

>>> znajdź osiągalny cel, do którego doprowadzi Cię nauka (związany z tym, czego się uczysz, nie oderwany od tego)

„Naszą największą słabością jest poddawanie się. Najpewniejszą drogą do sukcesu jest próbowanie po prostu, jeden, następny raz.” /Thomas Edison/
bookmark_borderKlasyczność kontra romantyczność
Przyjrzymy się sporowi romantyków z klasykami; znasz nazwiska i potrafisz krótko przedstawić Kazimierza Brodzińskiego i Jana Śniadeckiego; wskazujesz cechy poetyki romantycznej i klasycznej; rozumiesz słowo pamflet; znajdujesz środki retoryczne, oceniasz siłę perswazyjną tekstu.
podręcznik, s. 91-95

„Oda do młodości” Adama Mickiewicza – pierwszy manifest romantyków polskich – podsumowanie
bookmark_borderPodejmowanie decyzji
bookmark_borderKról elfów / Król olch – J.W.Goethe
w podręczniku s. 38-39; po lekcji potrafisz wskazać: cechy ballady; pochodzenie postaci fantastycznych; dwa sposoby postrzegania świata; budowę utworu i funkcje kompozycji, interpunkcji, nastroju (zabiegi romantycznego autora – zad. 5, s. 39)
wersja Schuberta (piasek); wersja Szuberta (cienie, opera), wersja ASP Kuczyńskiego (bez tekstu)


bookmark_borderRomantyczne źródło grozy
powieść gotycka * czarny romantyzm * mysterium tremendum (tajemnica przerażająca) * mysterium fascinosum (tajemnica fascynująca) * mit wampiryczny
bookmark_borderCo Ty wiesz o romantyzmie?
Johan Christian Clausen Dahl, Poranek po nocnej burzy – film (10′, obraz po 5:22′)
Forma (technika, kolorystyka, kompozycja)
Treść (sytuacja, postacie, elementy symboliczne)
Interpretacja (emocje, jakie wywołuje)
Polski romantyzm – czym się różnił od europejskiego (ogólnie do 6′, potem po 12′)


bookmark_borderRomantyzm – wprowadzenie
——————————Słownik języka polskiego PWN
romantyzm
1. «europejski prąd ideowy, literacki i artystyczny z początku XIX w., odwołujący się do idealizmu, natury, uczucia, wprowadzający motywy ludowe, elementy fantastyki oraz idee patriotyczne»
2. «postawa życiowa charakteryzująca się idealizmem, irracjonalizmem i nadmierną uczuciowością»
3. «nastrojowość i tajemniczość utworu, krajobrazu, chwili itp.»

natura, folklor, groza, miłość romantyczna, indywidualizm, bunt, zrywy niepodległościowe, orientalizm, historyzm, spirytualizm, irracjonalizm, Sturm und Drang, mesjanizm, bohater romantyczny, bohater bajroniczny, bohater werteryczny,
*** Bohater romantyczny na ekranie
stwórz zapowiedź filmu z poniższymi elementami. Przedstaw ją klasie.
Tytuł filmu
Imię głównego bohatera
Wygląd/cechy charakterystyczne
Ulubione miejsce/ przestrzeń, na której jest prezentowany
Zainteresowania
Doświadczenia życiowe
Kwestie uczuciowe
Główne wątki w filmie
*** Zdjęcie romantyka
Po obejrzeniu obrazów chodźmy na dwór i w 3-osobowych grupach zdjęcie-portret, nawiązujące do konwencji romantycznej.
Romantyczne obrazy:
Walenty Wańkowicz, Portret Adama Mickiewicza na Judahu skale
John Everett Millais Ofelia
Francesco Hayez, Pocałunek
Caspar David Friedrich, Dwaj mężczyźni kontemplujący księżyc
Caspar David Friedrich, Zachód słońca
Caspar David Friedrich, Wędrowiec nad morzem mgły
*** Wędrowiec pod lupą
Wyobraź sobie, że jesteś Wędrowcem nad morzem mgły (obraz Caspara Davida Friedricha, s. 199)…
a) odpowiedz na pytania zgodnie z tym, co wiesz o bohaterze romantycznym:
– Kim jesteś? – Dlaczego stoisz na szczycie? – Co czujesz?
– O czym myślisz? – Dlaczego jesteś sam? – Czego szukasz w górach?
b) Napisz kartkę z pamiętnika wędrowca, pamiętaj o opisie miejsca, opisie emocji…