Jak opowiedzieć romantyzm językiem filmu? („Anhelli” film z 2021) („Świtezianka” 2017)
„Anhelli” Słowackiego natchnieniem modernizmu!
,,[…] bohaterami są aktorzy, którzy przygotowują się, powiedzmy, do spektaklu według Anhellego, powtarzają sobie te teksty – powtarzają je na różny sposób, bo to też jest właśnie pytanie, w jaki sposób ten tekst podać […] – może bardziej realistycznie, a może spróbują na biało zupełnie, a może bardziej patetycznie” /Barbara Szewczyk, reżyserka filmu ,,Anhelli” w wywiadzie dla Radia Złote Przeboje/
Niczym aktor/aktorka ze współczesnego planu czasowego filmu sprawdź, jak te same słowa będą brzmiały przeczytane na rozmaite sposoby. Do eksperymentu użyj zdania: ,,Dobrzy byliby z nich ludzie w szczęściu, ale ich nędza przemieni”. Przeczytaj je:
– z ironią,
– ze śmiechem,
– wykrzyczane z gniewem,
– wyszeptane,
– ,,na biało” (słowa wypowiadane bez emocji),
– patetycznie.
Zwróć uwagę, w jaki sposób powyższe zdanie zostało wypowiedziane przez aktora w zakończeniu filmu. Jakie znaczenie dla Twojego odbioru tych słów miała towarzysząca im scenografia, pojawiające się na ekranie postaci oraz muzyka?
Znajdźcie w sieci reprodukcję obrazu Jacka Malczewskiego ,,Śmierć Ellenai”, którego odzwierciedleniem jest poniższy kadr z filmu.
W filmie scena, z której pochodzi powyższy kadr, kończy się słowami z Anhellego: ,,Ale miejcie nadzieję; bo nadzieja przejdzie z was do przyszłych pokoleń i ożywi je; ale jeśli w was umrze, to przyszłe pokolenia będą z ludzi martwych”. Zaproponuj, co zmieniłbyś/ zmieniłabyś w obrazie Malczewskiego, by miał w sobie zawartą w tych słowach nadzieję? Może to być symbol, postać, kolor, światło, zmiana w ubiorze, mimice lub ułożeniu postaci.
Matura ustna – pytania niejawne
Zadanie drugie na maturze ustnej dotyczy zagadnienia związanego z literaturą lub innymi dziełami sztuki albo językiem, a zdający omawia je na podstawie dołączonego do polecenia materiału w postaci tekstu literackiego lub nieliterackiego albo tekstu ikonicznego.
- Jakie funkcje w tekstach kultury mogą pełnić duchy i zjawy? Odpowiedz na pytanie, odwołując się do obrazu oraz wybranego tekstu kultury (np. filmów „Świteź”, „Świtezianka”).
2. Natura jako siła destrukcyjna. Omów problem, analizując balladę Mickiewicza „Lilije” oraz odnosząc się do innego tekstu kultury (np. filmów „Świteź”, „Świtezianka”).
3. Jak twórcy ukazują potęgę natury? Omów zagadnienie, odwołując się do sonetu Adama Mickiewicza „Bakczysaraj” oraz wybranego tekstu kultury (np. filmów „Świteź”, „Świtezianka”).
Adam Mickiewicz „Bakczysaraj”
Jeszcze wielka, już pusta Girajów dziedzina!
Zmiatane czołem baszów ganki i przedsienia,
Sofy, trony potęgi, miłości schronienia,
Przeskakuje szarańcza, obwija gadzina.
Skroś okien różnofarbnych powoju roślina,
Wdzierając się na głuche ściany i sklepienia,
Zajmuje dzieło ludzi w imię przyrodzenia
I pisze Baltasara głoskami: RUINA.
W środku sali wycięte z marmuru naczynie;
To fontanna haremu, dotąd stoi cało
I perłowe łzy sącząc, woła przez pustynie:
Gdzież jesteś, o miłości, potęgo i chwało!
Wy macie trwać na wieki, źródło szybko płynie,
O hańbo! wyście przeszły, a źródło zostało.
