Na poniedziałek: znasz nazwy, ramy czasowe i kluczowe wydarzenia epoki; potrafisz rozpoznać 5 głównych stylów artystycznych (naturalizm, impresjonizm, ekspresjonizm, symbolizm) i wskazać ich cechy; znasz nazwiska twórców związanych z modernizmem; znasz podstawy filozoficzne Młodej Polski, potrafisz rozpoznać kluczowe terminy, najważniejsze cytaty. /podstawa: podr. s. 8-22 oraz 30-38.
——————————Słownik języka polskiego PWN romantyzm 1. «europejski prąd ideowy, literacki i artystyczny z początku XIX w., odwołujący się do idealizmu, natury, uczucia, wprowadzający motywy ludowe, elementy fantastyki oraz idee patriotyczne» 2. «postawa życiowa charakteryzująca się idealizmem, irracjonalizmem i nadmierną uczuciowością» 3. «nastrojowość i tajemniczość utworu, krajobrazu, chwili itp.»
*** Bohater romantyczny na ekranie stwórz zapowiedź filmu z poniższymi elementami. Przedstaw ją klasie. Tytuł filmu Imię głównego bohatera Wygląd/cechy charakterystyczne Ulubione miejsce/ przestrzeń, na której jest prezentowany Zainteresowania Doświadczenia życiowe Kwestie uczuciowe Główne wątki w filmie
*** Wędrowiec pod lupą Wyobraź sobie, że jesteś Wędrowcem nad morzem mgły (obraz Caspara Davida Friedricha, s. 199)…
a) odpowiedz na pytania zgodnie z tym, co wiesz o bohaterze romantycznym: – Kim jesteś? – Dlaczego stoisz na szczycie? – Co czujesz? – O czym myślisz? – Dlaczego jesteś sam? – Czego szukasz w górach?
b) Napisz kartkę z pamiętnika wędrowca, pamiętaj o opisie miejsca, opisie emocji…
Przykłady wierszy barokowych: Daniel Naborowski, Marność, Mikołaj Sęp Szarzyński, Sonet IV, Jan Andrzej Morsztyn, Do trupa – jakie środku stylistyczne występują, jakie motywy barokowe zawierają
Przykłady tekstów oświeceniowych: Ignacy Krasicki, Świat zepsuty, Molier, Skąpiec, fragmenty publicystyki – jakie oświeceniowe idee zawierają
Sarmatyzm – czym był, na czym polegał, kto go chwalił i za co, kto ganił i za co; Jan Chryzostom Pasek, Pamiętniki, Wacław Potocki Nierządem Polska stoi, Ignacy Krasicki, Pijaństwo, Do króla
Ważne nazwiska: barok: William Szekspir, Kartezjusz, Blaise Pascal, Mikołaj Sęp Szarzyński, Józef Baka, Daniel Naborowski, Jan Chryzostom Pasek, Wacław Potocki, Caravaggio, Rembrandt, Peter Paul Rubens, Jan Sebastian Bach, Antonio Vivaldi.
oświecenie: Molier, John Locke, Monteskiusz, Wolter, David Hume, Jan-Jakub Russeau, Immanuel Kant, James Mill, Ignacy Krasicki, Stanisław August Poniatowski, Wojciech Bogusławski, Stanisław Staszic, Hugo Kołłątaj
Zagadnienia do powtórzenia przed sprawdzianem (do opracowania w formie wypowiedzi ustnych 5′-10′; z wykorzystaniem jedynie własnoręcznie zrobionych notatek):
Czy człowiek decyduje o własnym losie? Omów zagadnienie na podstawie Makbeta Williama Szekspira. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Obraz obyczajów społecznych w XVIII wieku. Omów zagadnienie na podstawie Skąpca Moliera. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Relacje rodzinne w krzywym zwierciadle komedii. Omów zagadnienie na podstawie Skąpca Moliera. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Konflikt pokoleń jako motyw literacki. Omów zagadnienie na podstawie Skąpca Moliera oraz Romea i Julii Szekspira.
Obowiązki dziecka – dziedzica w literaturze. Omów zagadnienie na podstawie wybranych dramatów.
Patriotyzm i obowiązek wobec ojczyzny. Omów na podstawie Hymnu do miłości ojczyzny Krasickiego i dowolnie wybranego innego tekstu.
Czy dobra materialne czynią człowieka szczęśliwym? Omów zagadnienie na podstawie Skąpca Moliera
Wady ludzkie w krzywym zwierciadle satyry. Omów zagadnienie na podstawie znanej Ci satyry Ignacego Krasickiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Ew. poprawa oceny ze znajomości treści (kartkówka): Wybierz jedną z postaci drugoplanowych i wykaż, że jest to bohater powieści realistycznej (bohater realistyczny). Wskaż cechy typowe dla bohatera realistycznego, skomentuj w odniesieniu do wybranej postaci i przedstaw zaznaczony fragment tekstu, ilustrujący wskazaną cechę (zaznaczony w książce; nie przepisany ani skopiowany) <- poprawa o jedną ocenę (lub dwie przy omówieniu dwóch bohaterów). Przedstawiając pracę, bądź gotów odpowiedzieć na pytania z treści (jeśli chcesz poprawić o więcej ocen).
Powtórzenie przed sprawdzianem (30.09): Przygotuj na 25.09 odpowiedzi ustne (od 5′ do 10′; forma rozprawki: wstęp-rozwinięcie-zakończenie; odniesienie do konkretów w treści lektur) na podane tematy:
Motyw cierpienia niezawinionego. Omów zagadnienie na podstawie Ojca Goriot Honoriusza Balzaka i znanych Ci fragmentów Księgi Hioba.
Czy dobra materialne czynią człowieka szczęśliwym? Omów zagadnienie na podstawie Ojca Goriot Honoriusza Balzaka i Skąpca Moliera.
Przyczyny nieporozumień między rodzicami a dziećmi. Omów zagadnienie na podstawie Ojca Goriot Honoriusza Balzaka i Skąpca Moliera.
Jaką rolę w relacjach międzyludzkich odgrywają majątek i pochodzenie? Omów zagadnienie na podstawie Ojca Goriot Honoriusza Balzaka i Lalki Bolesława Prusa.
Jakie cechy charakteru ułatwiają człowiekowi osiągnięcie celu? Omów zagadnienie na podstawie Ojca Goriot Honoriusza Balzaka i Lalki Bolesława Prusa.
Miasto – przestrzeń przyjazna czy wroga człowiekowi? Omów zagadnienie na podstawie Ojca Goriot Honoriusza Balzaka i Lalki Bolesława Prusa lub Zbrodni i kary Fiodora Dostojewskiego.
Ile człowiek jest gotów poświęcić dla innych? Omów zagadnienie na podstawie Ojca Goriot Honoriusza Balzaka oraz Zbrodni i kary Fiodora Dostojewskiego.
Sprawdzian – w podręczniku warto zajrzeć na strony: 23-25, 50-53, 136-137, 196 do końca.
Zagadnienia:
Powieść – cechy charakterystyczne gatunku, powieść tendencyjna, dojrzałego realizmu, naturalistyczna (str. 136-137) pojęcia: fabuła, wątek, narracja, kreacja przestrzeni, bohaterów, retrospekcja, motto, prolog, epilog. Inne gatunki popularne w pozytywizmie.
Realizm i naturalizm – wyznaczniki stylu (w literaturze i w malarstwie) – tu też środki wyrazu, środki językowe i ich funkcje.
Pozytywizm – główne wydarzenia na świecie (mające odbicie w powieściach), główne założenia ideologiczne (ich odzwierciedlenie w powieści).
Sposoby przedstawiania w pozytywizmie: miasta, edukacji, miłości, relacji międzyludzkich – z konkretnymi odniesieniami do powieści.
„Lalka” Bolesława Prusa – problematyka, główne wątki, postacie, wydarzenia. „Zbrodnia i kara” Fiodora Dostojewskiego – problematyka, główne wątki, postacie, wydarzenia. „Ojciec Goriot” Honoriusza Balzaka – problematyka, główne wątki, postacie, wydarzenia.
Komizm w „Skąpcu” Moliera: „Skąpstwo w tym nasileniu, w jakim widzimy je u Harpagona, posiada dwa oblicza: jedno straszne, odrażające, drugie komiczne swą prostolinijnością, rozbrajające przez naiwność jego monomanii.” Źródło: Tadeusz Boy-Żeleński, Molier, Gdańsk 2000, s. 139.
paralela – zestawienie cech analogicznych w rzeczach porównywanych, szerzej: cechy podobne, analogiczne;
inercja – bierność, bierne poddawanie się czemuś;
konspiracja – tajna, nielegalna działalność skierowana przeciwko istniejącej władzy, ogólniej: działanie w ukryciu.
Epitety wartościujące:
LO XVII może się szczycić pięknym, wysokim gmachem przy ulicy tęczowej. Zbudowane z czerwonej cegły ma nowoczesną i funkcjonalną plombę z okresu powojennego. W środku panuje przyjazna, nieformalna atmosfera. Brak dzwonków zapewnia jeśli nie błogą ciszę (o to trudno przy tylu nastolatkach), to na pewno przyjazny nauce spokój.
„Paryż to istny ocean. Na próżno sondę zapuszczać będziecie, nigdy nie zbadacie jego głębokości. Możecie go zwiedzać i opisywać; ale na cóż się zdadzą wasze starania? Tylu jest badaczy sumiennych, co się tym morzem zajmują, a jednak pozostanie tam wiecznie jakaś ustroń nietknięta, jakaś nieznana pieczara, znajdą się zawsze kwiaty, perły, potwory, coś niesłychanego, o czym zapomnieli nurkowie-literaci.” Honoriusz Balzak, Ojciec Goriot, tłum. Amelia Bortnowska, Poznań 2007, s. 12.
Praca parami – analiza i interpretacja fragmentu powieści
+ wskaż z uzasadnieniem, które aspekty konwencji realistycznej są realizowane w tym fragmencie.
Zadanie domowe: wybierz XIX-wieczny obraz realistyczny, który najlepiej koresponduje z treścią lektury. Zapisz autora i tytuł. Napisz krótkie (ok 100 słów) uzasadnienie, powołując się na konkretne fragmenty powieści Balzaka i odwołując do konkretnych elementów obrazu. Proponowane obrazy: – Édouard Joseph Dantan, Salon (Un Coin duSalon), – Victor Gabriel Gilbert – obrazy przedstawiające targ – Gustave Caillebotte – obrazy przedstawiające Paryż w deszczowy dzień https://artsandculture.google.com/ – strona + darmowa aplikacja Google
#/media/Plik:El_Beso_(Pinacoteca_de_Brera,_Mil%C3%A1n,_1859).jpg){kind=link}
