Archiwa

bookmark_borderSens życia

Opublikowano autor Anna

Wg Frankla – logoterapia, „Człowiek w poszukiwaniu sensu”

Wg Camusa – egzystencjalizm

piramida potrzeb Maslowa (bez dodanych w późniejszym etapie życia, potrzeb duchowych)

Potrzeba to konieczność posiadania czegoś, zdobycia lub ulepszenia dobra lub cechy już posiadanej. Poza potrzebami pierwszego rzędu dalej będą się one już różniły w zależności od człowieka. Można śmiało rzec, że jest tyle ludzkich potrzeb, ile samych ludzi. Co więcej, każdy ma prawo do swojej hierarchii potrzeb, gdyż jej standardy i kształt nie są sztywno określone.

Ankieta na temat teatru: https://forms.gle/eZ9Qx4J4YKgLHfVeA

o Osieckiej: https://play.kahoot.it/v2/?quizId=05220180-17f1-4c07-8462-80d001131a01&hostId=73cb6782-af3f-450d-acba-afc25e1d94e9

bookmark_border„Dżuma” – powieść parabola

Opublikowano autor Anna

Biografia: ALBERT CAMUS przyszedł na świat w Algierii 7 listopada 1913 roku. 

Ojciec – francuski robotnik, wezwany do wojska, ginie
Matka – niepiśmienna Hiszpanka, wdowa z dwójką dzieci – najważniejsza postać w życiu Alberta

*Sprawiedliwość: stwierdził, iż droższe jest mu dobro matki niż sprawiedliwość, co jest tym bardziej wymowne w ustach twórcy, w dziełach którego sprawiedliwość zajmuje miejsce absolutu

*Absurd – matka znajomej filozofki, Simone Wiel: co najważniejsza osoba w jego życiu sądzi o jego twórczości. Camus odpowiedział rozbawiony: „Madame, moja matka nie umie czytać” 

1935 -37 – członek partii komunistycznej;

1935 – zakłada zespół teatralny „Théatre du Travail” (1935) by w dwa lata później zorganizować zespół Théatre de l’Equipe

1941 – wraca do Algieru by pracować jako nauczyciel w liceum w Oranie; wstępuje do Ruchu Oporu;

1942 – zostają opublikowane: powieść „Obcy” i esej „Mit Syzyfa” 

1947 – sukces wydawniczy „Dżumy”; w ciągu trzech miesięcy sprzedano 96000 egzemplarzy. 

1951 – ukazuje się „Człowiek zbuntowany”, polemika z Sartrem, koniec kontaktu

Algieria i Francja – dwie ojczyzny pisarza są w stanie wojny. Camus z zaangażowaniem kieruje apele o rozejm. 

1957 – Królewska Akademia w Sztokholmie „za całość dzieła rzucającego światło na problemy, które nasze dni stawiają przed świadomością ludzką” przyznaje Camusowi Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury. Podczas odczytu z okazji otrzymania Nagrody Nobla Camus daje wyraz swoim przekonaniom dotyczącym zaangażowania pisarza w życie społeczne i polityczne. Według niego pisarz nie może stać z boku, milcząc lub podejmując inne, zastępcze tematy, gdyż „nawet milczenie nabiera niebezpiecznych znaczeń.” 

1960 – ginie w wypadku samochodowym.

Cechy powieści – paraboli (przypowieści):
– motto;
– możliwość odczytania dosłownego, w pełni funkcjonalna jako powieść;
– uniwersalność (czas, miejsce akcji, wydarzenia);
– ograniczenie czasu, przestrzeni, wątków;
– postaci archetypiczne.

Zadanie: Udowodnij, że „Dżuma” to powieść – parabola. Odwołaj się do motta i treści utworu.
W rozwiązaniu trzeba uwzględnić: cechy przypowieści, motto (jego treść) i konkretne fakty z lektury (nie wystarczy określenie: dżuma może oznaczać zło czy wojnę).
Przykładowe rozwiązanie: „Dżumę możemy uznać za parabolę, gdyż fakty i wydarzenia z treści możemy rozumieć dosłownie lub w sposób przenośny, o czym informuje nas już samo motto, które sugeruje pokazywanie jednych rzeczy przez inne, np. uwięzienie. Kwarantanna, każąca tkwić bohaterom w Oranie, może więc oznaczać utknięcie w złej, absurdalnej sytuacji (w czasie stanu wojennego w Polsce było to odbierane jako bardzo aktualne: kwarantanna Oranu to zamknięcie granic przez „zadżumionych” komunistów).

Przestrzeń w utworze

Biblia: Sodoma, Gomora, Jerycho, Babilon, Jeruzalem; wiersze Tuwima („Wiosna”, „Mieszkańcy”), Peiper i pochwała nowoczesności miast (3xM), Kafka w „Procesie” – miasto groteskowe, absurdalne, przestrzeń oniryczna, która osacza.

Zadanie: Jaki jest Oran? W jaki sposób autor osiągnął ten efekt (środki wyrazu)? W jakim celu (funkcja)?

Różne postawy wobec zarazy

Rambert, 2 rozmowy z Rieux i Tarrou (s. 48) oraz rozmowa z Hiszpanką.

Bohaterowie dynamiczni (zmieniają postawę względem cierpienia) to:

s. 55 – Tarrou i Rieux:
1. W jaki sposób postrzega dżumę?
2. Co warunkuje jego podejście do epidemii w Oranie?
3. Jaki jest jego stosunek do Boga?
4. Jaki jest jego stosunek do śmierci?

„Zarazy są w istocie sprawą zwyczajną, ale z trudem się w nie wierzy, kiedy się na nas walą. Na świecie było tyle dżum co wojen. Mimo to dżumy i wojny zastają ludzi zawsze tak samo zaskoczonych. Doktor Rieux był zaskoczony podobnie jak nasi współobywatele i tak należy rozumieć jego wahania. Tak też należy rozumieć jego rozdwojenie pomiędzy niepokojem i ufnością. Kiedy wybucha wojna, ludzie powiadają: “To nie potrwa długo, to zbyt głupie”. I oczywiście, wojna jest na pewno zbyt głupia, ale to nie przeszkadza jej trwać. Głupota upiera się zawsze, zauważono by to, gdyby człowiek nie myślał stale o sobie. Nasi współobywatele byli pod tym względem tacy sami jak wszyscy, myśleli osobie, inaczej mówiąc, byli humanistami: nie wierzyli w zarazy. Zaraza nie jest na miarę człowieka, wiec powiada się sobie, że zaraza jest nierzeczywista, to zły sen, który minie. Ale nie zawsze ów sen mija i, od złego snu do złego snu, to ludzie mijają, a humaniści przede wszystkim, ponieważ nie byli dość ostrożni. Nasi współobywatele nie ponosili większej winy niż inni; zapominali o skromności, tylko tyle, i myśleli, że wszystko jest jeszcze dla nich możliwe, co zakłada, że zarazy są niemożliwe. Nadal robili interesy, planowali podróże i mieli poglądy. Jak mogli myśleć o dżumie, która przekreślała przyszłość, przenoszenie się z miejsca na miejsce i dyskusje? Uważali się za wolnych, a nikt nie będzie wolny, jak długo będą istniały zarazy.”

Na podstawie podanego fragmentu i treści całego utworu określ, co to znaczy „być humanistą” i którego z bohaterów można tak nazwać. Odpowiedź uzasadnij.

Zapoznaj się z okładką książki pt. „Dżuma”. Za pomocą różnych elementów graficznych przedstawiono na niej interpretację utworu Camusa. Wybierz dwa elementy graficzne i wyjaśnij ich sens w kontekście problematyki powieści „Dżuma”.

bookmark_border„Antygona w Nowym Jorku: Janusza Głowackiego

Opublikowano autor Anna

Antygona w Nowym Jorku Druga szansa
Sprawdź się
Teatr telewizji w reż. Kutza: 118′
rozmowa o tekście 1h19′ (o bezdomności 56”-7′)

Lekcje na zpe: https://zpe.gov.pl/a/wprowadzenie/D14IdIbd4
(tu zwłaszcza film od 3′-7′ – kim są bohaterowie Głowackiego, któremu z bohaterów Sofoklesa są najbliżsi i dlaczego? Na czym polega tragizm tych ludzi [wszystkich]?) i z ćwiczeń https://zpe.gov.pl/a/sprawdz-sie/DpO33wmPb zwłaszcza 6.

Pytania do sceny I aktu I – monolog policjanta (w podr. 362-363):
Omów stosunek policjanta do bezdomnych. Weź pod uwagę jego słowa, ale też sposób, w jaki mówi (el. formy: interpunkcja, odpowiadająca sposobowi mówienia, słowa, jakich używa).
1. osoba – szuka potwierdzenia jego pozytywnego stosunku do bezdomnych,
2. osoba – nie ufa początkowym deklaracjom, pokazuje, co potwierdza, że nie lubi on bezdomnych.

bookmark_borderMłoda Polska – wprowadzenie

Opublikowano autor Anna

w podr. s. 8-27 prezentacja zbiorcza, film 10’
nurty – nazwy

Pierwsze spotkanie z polskimi twórcami modernizmu – najważniejsi autorzy Młodej Polski:

  • poeci:
    – Kazimierz Przerwa-Tetmajer
    – Jan Kasprowicz
    – Leopold Staff
    – Zenon „Miriam” Przesmycki
  • dramaturdzy:
    – Stanisław Wyspiański (też poeta, reżyser, scenograf, malarz, rzeźbiarz)
    – Gabriela Zapolska
    – Stanisław Przybyszewski
  • powieściopisarze:
    – Władysław Reymont, Chłopi
    – *Henryk Sienkiewicz, Bez dogmatu

wykłady z zadaniami: https://zpe.gov.pl/a/film-edukacyjny/DsxcNWOt9
Sprawdź się

bookmark_borderZłote mysli

Opublikowano autor Anna

Po długich mękach i ukrywaniu zbrodni, Rodion, pod naciskiem najbliższych, wstawił się na komisariacie i przyznał do winy.

Ludzie wielokrotnie dokonują decyzji pod presją czasu.

W życiu każdego człowieka ocena sytuacji czyli tego, co w danej chwili spotka człowieka bądź to, co powinno się zrobić, a czego nie, pojawia się dość często i jest bardzo ważne, bo zachowanie zdrowego rozsądku chroni od zagubienia oraz szaleństwa. (Z pracy na 5)

Braki w spójności:

„…Raskolnikow i Tyler źle zinterpretowali sytuacje, co skończyło się śmiercią niewinnych ludzi.

(Sp) Miłość jest ślepa. (Sp) to potężne uczucie, które ma wpływ na nasze decyzje i zachowania. (Sp) W lekturze „Romeoi Julia” Szekspira glowni bohaterowie są z walczących ze sobą klanów…”

do „Pani Bovary”: https://www.facebook.com/reel/1242503657246478/?mibextid=rS40aB7S9Ucbxw6v

bookmark_borderLiteratura wojny i okupacji – podsumowanie

Opublikowano autor Anna

1. Wyjaśnij pojęcie „literatura czasu wojny i okupacji”, wskazując polską specyfikę terminu oraz wskazując, które wydarzenia zostały utrwalone w literaturze.

2. Scharakteryzuj pokolenie Kolumbów, odnosząc termin do konkretnych postaci i ich utworów.

3. Omów twórczość poetycką K. K. Baczyńskiego (cechy charakterystyczne dla pokolenia i specyficzne dla niego, tematyka, wybrane wiersze, m.in.: „Pokolenie”, „Rodzicom”, „Bajka”)

4. Wyjaśnij specyfikę erotyków pokolenia Kolumbów (konkretne wiersze, m.in.: „Biała magia”, „***[Niebo złote ci otworzę]”, „Miłość bez jutra” , wskazując kontekst historyczny, psychologiczny, społeczny

5. Wyjaśnij pojęcie „literatura faktu”, odnosząc je do konkretnych utworów.

6. Omów wątpliwości etyczne przedstawione w „Zdążyć przed Panem Bogiem” – wątpliwości przywódców ŻOB, wątpliwości środowiska lekarskiego związane z pomysłem Edelmana, wątpliwości związane z upamiętnieniem ofiar.

7. Oceń wartość literatury obozowej dla współczesnego czytelnika, odnosząc się do wybranych wątków utworów Borowskiego i Herlinga-Grudzińskiego.

8. Złamani i niezłomni – jakie ludzkie postawy ujawniają się w sytuacjach obozowych? („Inny świat”, „Proszę państwa do gazu”, ew. „Ludzie, którzy szli”, inne utwory w tym „Medaliony” Zofii Nałkowskiej)

9. Udowodnij znajomość treści i problematyki lektur obowiązkowych: „Proszę państwa do gazu” Borowskiego, „Zdążyć przed Panem Bogiem” Hanny Krall, „Inny świat” Gustawa Herlinga-Grudzińskiego; także: wyjaśnij znaczenie tytułów tych utworów w kontekście treści.

bookmark_borderPrzykładowe prace pisemne

Opublikowano autor Anna

Zajrzyjcie do informatora maturalnego i przeczytajcie minimum po 2 prace razem z oceną: https://arkusze.pl/informatory/informator-maturalny-jezyk-polski-2025-poziom-podstawowy.pdf – od strony 206.
Przeanalizujcie, czy widzicie, co egzaminator uznał za funkcjonalne, a co nie? Zauważacie funkcje kontekstów? (mają poszerzać zrozumienie tematu/tezy/argumentu/przykładu, nie tylko stanowić kolejny przykład)