bookmark_borderMowa zależna i niezależna – Непряма i пряма мова

Mowa niezależna – Пряма мова
– dosłowne przytoczenie czyjejś wypowiedzi – w formie cytatu, dialogu lub monologu. Słowa wypowiedzi są niezależne od narratora.

Mowa zależna – Непряма мова
– przywołanie czyjejś wypowiedzi własnymi słowami. Przytoczone słowa stają się fragmentem wypowiedzi narratora, która przyjmuje kształt zdania złożonego podrzędnie.

* mowa pozornie zależnaНевласне-пряма мова

Zadanie domowe na jutro:
znajdźcie jakieś przysłowia po polsku i ukraińsku
(przykłady podobnych przysłów i przykłady różnych przysłów, które znaczą to samo). Pamiętajcie o źródłach!

знайдіть польські та українські прислів’я
(приклади подібних прислів’їв і приклади різних прислів’їв, що означають однакове). Пам’ятайте про джерела!

bookmark_borderHymn o miłości – Гімн любові

Autorem Hymnu o miłości jest Paweł z Tarsu – ten, którego potem, literacko zmienionego, umieścił Sienkiewicz w swojej powieści. Był apostołem (uczniem Jezusa, choć go nie znał – poznał chrześcijaństwo już po Jego odejściu), kaznodzieją (głosił kazania) i autorem większości listów apostolskich (13/20). Hymn o miłości znajduje się w pierwszym liście do Koryntian, w rozdziale 13, wersety 1-8 i 13.

1 list św. Pawła do Koryntian, rozdział 13

Перше послання апостола Павла до коринфян, 13

Liryka – jeden z trzech rodzajów literackich. Лі́рика один із трьох, нарівні з епосом та драмою, родів художньої літератури та мистецтва.

środek stylistyczny, figura stylistyczna
= Стилістична фігура, фігу́ри мовлення

znajdźcie figury / знайти фігу́ри:
anafora / aнафора
porównanie / порівняння
epitet / епітет
personifikacja lub uosobienie / персоніфікація чи уособлення

bookmark_borderOpis obrazu

podręcznik, s. 95-97

Dekadencja Rzymian, Tomas Couture (1847) olej na płótnie, Fogg Art Museum, Harvard
(dekadencja – rozkład dotychczasowych wartości moralnych, kulturalnych lub społecznych /źródło: sjp.pwn/)
Pożar Rzymu 16 lipca 64 r, Robert Hubert (1785) olej na płótnie, obecnie Musee des Beaux-Arts Andre Malraux, Francja
Neron ogląda płonący Rzym, Carl Theodor von Piloty (1861), olej na płótnie,
Musee des Beaux-Arts, Hawr
Dirce chrześcijańska, Henryk Siemiradzki (1897) olej na płótnie
obecnie w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie

Co przedstawia obraz, co tu się wydarzyło? W jakich okolicznościach?
Zwróć uwagę na kompozycję. Co jest w centrum? Co po bokach? Co w głębi?
Jak przedstawiono temat?
https://www.toniewyrocznia.pl/artysta-ktory-zapoczatkowal-muzeum-narodowe-w-krakowie/

Pochodnie Nerona (inny tytuł Świeczniki chrześcijaństwa), Henryk Siemiradzki (1876),
obecnie w Sukiennicach Królewskich w Krakowie
Neron w Baiae, Jan Styka (ok.1900) olej na tekturze, kolekcja prywatna.
Ten obraz stanowił ilustrację do powieści Sienkiewicza
Neron i prześladowanie chrześcijan, Wilhelm von Kaulbach (1872) rysunek na kartonie,
w kolekcji prywatnej
Zabójstwo Cezara, Vincenzo Camuccini (1805), olej na płótnie,
obecnie National Museum of Capodimonte, Włochy

bookmark_border„Świat dźwiga na barkach nie Atlas, ale kobieta, i czasem igra nim jak piłką.” /Petroniusz/

Cel lekcji: znam kobiety, występujące w powieści historycznej Henryka Sienkiewicza.

  1. Wypiszcie minimum 5 kobiet – bohaterek „Quo vadis”.
  2. Ćwiczenie: kobiety w „Quo vadis” i ich mężczyźni – połącz w pary.
  3. W świecie wartości: do każdej z bohaterek dopiszcie jedną lub dwie wartości, którymi kierowała się w życiu. Porównajcie swoje odpowiedzi.
  4. Petroniusz twierdził, że „kobieta piękna warta jest zawsze tyle złota, ile waży, ale kobieta, która przy tym kocha, nie ma wprost ceny
    – wątek miłosny której z bohaterek najbardziej Ci przypadł do gustu? Uzasadnij swoją odpowiedź, odnosząc się do treści lektury.
    (odpowiedź „bo o tym jest najwięcej w książce” to NIE jest odniesienie do treści).

bookmark_borderQuo vadis – praca pisemna

Napisz pracę pisemną na jeden z poniższych tematów. Pamiętaj o akapitach i pozostawieniu marginesu na uwagi.
Praca nie powinna być krótsza niż 150 słów. Nie pisz za długiej pracy, bo nie zdążysz skończyć!
(Możesz zacząć od planu, w którym sobie hasłowo napiszesz, o czym będziesz pisać! Korzystaj z zeszytu i z powieści Sienkiewicza).

  1. Wyobraź sobie, że to nie żołnierze Tygellina znaleźli Chilona w ogrodzie, a Ty. Zabierasz go na spotkanie wspólnoty chrześcijańskiej. Napisz przemówienie, w którym przekonasz wspólnotę o jego winie i konieczności kary bądź o jego rehabilitacji (wybierz, czy go oskarżasz, czy bronisz). Pamiętaj o środkach retorycznych!
  2. Napisz charakterystykę Winicjusza lub Chilona. Pamiętaj o uporządkowaniu informacji o bohaterze, jak i o tym, że to bohater dynamiczny. Tu znajdują się wcześniejsze lekcje o charakterystyce: ogólna, Bilbo Bagginsa.
  3. Napisz rozprawkę, w której odpowiesz na pytanie: czy Ligia powinna związać się z Winicjuszem? (Ewentualnie: czy chciałabym związać się z Winicjuszem?) Pamiętaj, że to bohater dynamiczny! Tu lekcja o rozprawce.
  4. Napisz opowiadanie, w którym spotkasz się z wybranym bohaterem „Quo vadis” i on pomaga Ci podjąć ważną decyzję. Pamiętaj, że musisz pokazać, że znasz tego bohatera. Tu znajduje się wcześniejsza lekcja o opowiadaniu.

bookmark_border„Chłopcy z Placu Broni”

Cele lekcji:
– rozpoznaję wydarzenia z poznanej lektury,
– omawiam treść wiersza (o czym jest, co jest w nim powiedziane),
– analizuję budowę wiersza (zastanawiam się, dlaczego jest napisany tak, a nie inaczej)

Wiktor Woroszylski,
Chłopcy z Placu Broni
To bardzo smutne, że mały Nemeczek –
no, sami rozumiecie…
Ale bardzo ważne, że mały Nemeczek –
to także rozumiecie! –
otoczony przez silnych, stojąc przed ich wodzem,
uparł się tak i zaciął,
że wolał zostać skąpany w wodzie
niż przystać do nieprzyjaciół,
że nie chciał zdradzić, że nie chciał zawieść,
chociaż to była zabawa,
bo czuł, że tak jak w życiu, w zabawie
wierność – to główna sprawa,
zresztą, co wam będę powtarzał,
sami to rozumiecie…
Szkoda Nemeczka. Lecz bardzo ważne,
że taki był ten Nemeczek.

Osoba mówiąca w wierszu zwraca się do……………, co widać w słowach: ……………. .

Podmiot liryczny wypowiada się pozytywnie / negatywnie o Nemeczku, opisuje jego …………. .

Nemeczek kierował się w życiu ………. (odpowiedz na podstawie wiersza!).

Potoczny zwrot „sami rozumiecie” został tu użyty, żeby …………… .

Czy Nemeczek odznaczał się odwagą cywilną? Uzasadnij.

bookmark_borderQuo vadis

Po omówieniu:
– wskazuję cechy gatunkowe utworu Sienkiewicza,
– znam problematykę i główne wątki utworu,
– charakteryzuję głównych bohaterów,
– rozpoznaję cechy bohatera dynamicznego,
– wskazuję różnice między ukazanymi systemami wartości,
– potrafię powiązać treść książki ze światem współczesnym.

Zwiastun do polskiego filmu (skrót fabuły – 3,5′), Scena śmierci Petroniusza (3′), filozofia Petroniusza (15′), fabuła Quo vadis: opis wątków (15′).

Podział bohaterów – gra

  1. Gatunek – do jakiego gatunku literackiego (dwa słowa) należy „Quo vadis” – co na to wskazuje? (uzasadnij oba wyrazy z nazwy gatunku) (3p.)
  2. Problematyka utworu – jakie 2 tematy porusza Sienkiewicz w „Quo vadis”? krótko uzasadnij. (2p.)
  3. Podział bohaterów – bohaterów utworu można podzielić na różne grupy, wskaż jeden z możliwych podziałów i wymień po dwie postacie w każdej kategorii. (3p.)
  4. Wyjaśnij tytuł. Kiedy w książce dowiadujemy się, co znaczą te dwa słowa? (2p.)

bookmark_borderPodsumowanie przemówień

  1. Komu poszło najgorzej i dlaczego?
  2. Z czym radzicie sobie najlepiej?
  3. Jakie były najzabawniejsze błędy i potknięcia?

Sprawy praktyczne (zapisać w zeszytach):

  1. Zawsze zwracamy się do adresata wielkimi literami do adresata:
    Szanowni Państwo, Drodzy Koledzy i Koleżanki, Najwyższy Sądzie, ew. Szanowni Twórcy listy lektur obowiązkowych;
  2. W treści przemówienia dalej zwracamy się do adresata;
  3. Nie zmieniamy nagle formy: Szanowna Pani Aniu, piszę z pytaniem, kiedy mi sprawdzisz pracę, Szanowni Państwo, przychodzę do Was ze sprawą…
  4. Piszemy akapity – każdy akapit jest oddzielną częścią, nowy akapit = nowa treść.

Od czego zacząć? Everyday Hero:
https://youtu.be/MNdmXNDQWQ8?t=55 – od czego zacząć?

Jak mówić, żeby nas słuchano – Jerzy Bralczyk:
https://youtu.be/TG4ZAGnlPOY?t=529 sztuczność a naturalność (3′)
https://youtu.be/TG4ZAGnlPOY?t=1108 – mechanizmy zjednywania (2,5′)
https://youtu.be/TG4ZAGnlPOY?t=1368 – kontakt
https://youtu.be/TG4ZAGnlPOY?t=1851 – wiarygodność (3′)
https://youtu.be/TG4ZAGnlPOY?t=2107 – oswajanie wad (2′)
https://youtu.be/TG4ZAGnlPOY?t=2459 – tempo mówienia
https://youtu.be/TG4ZAGnlPOY?t=2730 – intonacja