Inna zagadka: misja biblioteczna
Autor: Anna
bookmark_borderLascaite ogni speranza Voi ch’entrate
„Ty, który wchodzisz, żegnaj się z nadzieją” – podróż przez zaświaty: „Boska komedia” Dante Aligieri
– scena w lesie; erynie; tłum;
Pełen tekst utworu: Wolne lektury: Boska komedia (obowiązkowe fragmenty z Piekła: pieśń pierwsza – początek i spotkanie z Wergiliuszem, pieśń trzecia 1-12, pieśń piąta, pieśń trzynasta).
Zadanie dodatkowe: analiza pieśni piątej (Jaki typ grzeszników znalazł się w drugim kręgu piekielnym? Poszukaj w dostępnych źródłach, jak karano cudzołożników. Jaką karę przewidział dla nich Dante? Co zdaniem Franczeski jest najgorszą karą? Czy Twoim zdaniem taki czyn zasługuje na taką karę? Odpowiedź uzasadnij!) – zapraszam do przesyłania zadania na ocenę na adres e-mail.
Materiały dodatkowe:
e-podręcznik: Dante w piekle…,
moje nagranie – wiadomości wstępne,
moje nagranie – budowa utworu.
Jeśli zainteresowała Was kwestia przekładów „Boskiej komedii”:
moje nagranie na temat przekładów,
Artykuł z obszernym komentarzem Agnieszki Kuciak (autorki przekładu umieszczonego w podręczniku),
wywiad z Agnieszką Kuciak – „Czyszczenie czyśćca”,
Nawiązania do „Boskiej komedii”:
moje nagranie na temat nawiązań,
Jacek Kaczmarski, „Epitafium dla Włodzimierza Wysockiego” – polecam.
bookmark_borderStabat Mater dolorosa
#lament #plankt #doloryzm #pieta utwór: „Lament świętokrzyski” (Posłuchajcie bracia miła)




Materiały dodatkowe:
e-podręczniki – dramat Maryi



Motywy – toposy literackie, które warto/należy znać w kontekście średniowiecza i/lub cierpienia:
homo peccator, brevitas vitae, danse macabre (egalitaryzm śmierci), vanitas, loccus horridus, ubi sunt?
bookmark_borderBogurodzica
Materiały dodatkowe:
e-podręcznik – pieśń, która rozbrzmiewała pod Grunwaldem.
tekst na wolnych lekturach
Pieśń w wykonaniu chóru i z filmu Krzyżacy
Tabele z archaizmami:

bookmark_borderKonopnicka, „Mendel Gdański”. Stylizacja.
Styl narracji:
1. Odnajdź w ostatnim akapicie na str. 83. po przykładzie każdego z poniższych środków stylistycznych i wskaż jego funkcję.
enumeracja, epitet, animizacja, paralelizm
składniowy, porównanie, kontrast.
Wskaż fragment noweli, z którym można zestawić ten akapit na zasadzie kontrastu.
O czym świadczy ten kontrast?

Ćwiczenia ze stylizacji (stylizacja biblijna) 10′ (po 2,5′ na zadanie):
- We fragmencie Biblii odnajdź 6 cech stylu biblijnego – wypisz i podaj przykład: 1. rozpoczynanie zdań spójnikami, 2, 3….
- Dopisz punkt 7.: przywoływanie fraz (określeń, zdań) z Biblii i 8.: wykorzystanie motywów/symboli/legorii z Biblii.
- Odnajdź wszystkie te 8 elementów stylu biblijnego w tekście Mickiewiza, zacytuj odpowiednie przykłady.
- Wyciagnij wniosek dotyczący funkcji uzycia tej stylizacji: Adam Mickiewicz w „Księgach narodu polskiego…” użył stylizacji biblijnej, aby…
Ćwiczenie z rozpoznawania styliacji: 1/70 a,b,c 7′:
- Sapkowski, „Narrenturm”
- Tischner, „Historia filozofii po góralsku”
- Białoszewski, „Pamiętnik z powstania warszawskiego”
Ćwiczenie z dialektyzacji 2/71 (7′):
- dialogi – cechy – jaka to stylizacja?
- narracja – cechy – jaka to stylizacja?*
- Wypisz dialektyzmy: leksykalne, fonetyczne, fleksyjne.
Ćwiczenie twórcze: opracujcie w podanej stylizacji wiersz Tuwima „Do krytyków” https://poezja.org/wz/Julian_Tuwim/22593/Do_krytykow (Zachowajcie sens, obraz poetycki przedstawiony w wierszu; zaznaczcie elementy stylizacji!)
bookmark_borderWładca, Rycerz, Święty
słowniczek z lekcji: *wzorce osobowe, *literatura parenetyczna, *hagiografia, *chansons de geste, *gesta, *kronika, *ars moriendi, *asceza, *etos.
Rycerz: lekcja; Pieśń o Rolandzie: s. 255-258;
Święty: lekcja; Legenda o św. Aleksym: podr. s. 281-284
Król: lekcja; Kronika Polska: s. 275-277
Konteksty czyli – co z tymi wzorcami współcześnie?
rycerz – szachy!
święty asceta – Stanisław Grochowiak, Święty Szymon Słupnik -(prawda)
król – Ewa Lipska, Egzamin (podr. s. 279)
*** ars moriendi w romatyzmie: Adam Mickiewicz, Śmierć Pułkownika
bookmark_borderKwiatki św. Franciszka
Słowniczek z lekcji: *kwiatki (florilegium), *hymn, *legenda, *stygmaty, *franciszkanizm, *ekologia.
Cele: znasz wybrane legendy o świętym Franciszku, potrafisz wyjaśnić pojęcie franciszkanizm.
św Franciszek wg Wyspiańskiego – znajdź symbole, które jesteś w stanie odczytać w kontekście postawy św. Franciszka
inna prezentacja (sama postawa w 4 slajdach)
Zadanie maturalne: Wyjaśnij, dlaczego Święty Franciszek jest dziś patronem ekologów. W odpowiedzi odwołaj się do reprodukcji (podr, s. 296) i znanych ci fragmentów Kwiatków św. Franciszka.
bookmark_borderKobiety, Żydzi i społeczna użyteczność
Tematy publicystyki pozytywistycznej w Polsce:
- Spór pozytywistów z romantykami: Aleksandra Świętochowskiego artykuł pt. My i Wy.
- Propagowanie pracy u podstaw, pracy organicznej, utylitaryzmu:
Piotr Chmielowski, Utylitaryzm w literaturze,
Aleksander Świętochowski, Praca u podstaw;
Dzięki rozwijaniu idei pozytywistycznych człowiek może osiągnąć szczęście. Tylko pamiętając o innych, pracując na ich rzecz, można czuć się naprawdę szczęśliwym. - Propagowanie równouprawnienia:
Elizy Orzeszkowej Kilka słów o kobietach. Pisarka ukazuje specyficzną sytuację kobiet, niechętny stosunek społeczeństwa do ich niezależności i nadziei na zmiany, które przyniesie postulowana przemiana świadomości społeczeństwa. - Propozycje dotyczące asymilacji Żydów:
Elizy Orzeszkowej: O Żydach i kwestii żydowskiej.
Po „wysadzeniu z siodła” szlachty przez uwłaszczenie chłopów i w związku z represjami postyczniowymi dotąd bogaci Polacy zaczęli zajmować się handlem i rzemiosłem – a tym dotąd zajmowali się w dużej mierze Żydzi. Konkurencja rynkowa wraz z odmiennością obyczajów prowadziła do coraz częstszych napięć. - Problemy czysto literackie: teksty Prusa, Sienkiewicza, Orzeszkowej, ukazujące istotę realizmu. Styl ten był przez pozytywistów traktowany bardzo poważnie – jako dający możliwość rzeczywistego przedstawienia prawdy o świecie. Prus twierdził, że łatwiej jest opisać życie Napoleona niż na przykład chłopa – to pierwsze obfituje przecież w moc niezwykłych zdarzeń, to drugie, pozornie zwyczajne i jałowe, jest prawdziwym wyzwaniem dla pisarza realisty: jak je opisać, aby mogło być frapujące dla odbiorcy?








bookmark_borderŚmierć, wszędzie śmierć
lektura: „Rozmowa mistrza Polikarpa ze Śmiercią”
– proponowana notatka
Proszę o zanotowanie najważniejszych informacji (dla ułatwienia na planszach z ważnymi informacjami umieściłam napis „ZANOTUJ”):
Dodatkowe materiały:
Pełen tekst utworu na wolnych lekturach: fragmenty z podr: opis 1,39; historia 6:33; grzechy 8:55.
najsłynniejszy polski taniec śmierci,
e-podręcznik: Pamiętaj o śmierci,
artykuł „Kostucha groźna i śmieszna”,
pełen tekst utworu na wikicommons,
Dłuższa, bogatsza prezentacja o śmierci w średniowieczu
* archaizmy w tym tekście
kahoot
bookmark_borderTerry Pratchett, „Śmierć i co potem”
Krótkie opowiadanie dwudziestowiecznego pisarza stanowi swobodną realizację średniowiecznego motywu Śmierci (antropomorfizowanej, ukazanej w postaci szkieletu, wchodzącej w kontakt z umierającym).
Zapoznaj się z tekstem lub wysłuchaj nagrania. Zastanów się, jak przedstawił Śmierć Pratchett, a jak autor Rozmowy Mistrza Polikarpa ze Śmiercią – znajdź podobieństwa i różnice.
- Kim jest bohater i jak zachowuje się w chwili śmierci?
- Co sądzi Śmierć o ludziach żyjących dawniej i współcześnie? Jak ocenia przemiany cywilizacyjne?
- W jaki sposób przedstawił Śmierć Pratchett, a jak autor Rozmowy Mistrza Polikarpa ze Śmiercią – znajdź podobieństwa i różnice. Który wizerunek uważasz za bardziej przekonujący i dlaczego?
Zadanie dodatkowe:
Napisz krótki wywiad ze Śmiercią (minimum 4 pytania i odpowiedzi), w którym w dowolny sposób zrealizujesz średniowieczny motyw ucieleśnionej Śmierci. Prace poprawne językowo i realizujące temat zostaną pozytywnie ocenione. Termin: piątek, 09.02.2024, północ.


