bookmark_borderŚmierć, wszędzie śmierć

lektura: „Rozmowa mistrza Polikarpa ze Śmiercią”
proponowana notatka

Proszę o zanotowanie najważniejszych informacji (dla ułatwienia na planszach z ważnymi informacjami umieściłam napis „ZANOTUJ”):

fragm. 1: po 1′; fragm. 2: po 4:30′, 5:38′

Dodatkowe materiały:
Pełen tekst utworu na wolnych lekturach: fragmenty z podr: opis 1,39; historia 6:33; grzechy 8:55.
najsłynniejszy polski taniec śmierci,
e-podręcznik: Pamiętaj o śmierci,
artykuł „Kostucha groźna i śmieszna”,
pełen tekst utworu na wikicommons,
Dłuższa, bogatsza prezentacja o śmierci w średniowieczu
* archaizmy w tym tekście
kahoot

bookmark_borderTerry Pratchett, „Śmierć i co potem”

Krótkie opowiadanie dwudziestowiecznego pisarza stanowi swobodną realizację średniowiecznego motywu Śmierci (antropomorfizowanej, ukazanej w postaci szkieletu, wchodzącej w kontakt z umierającym). 

Zapoznaj się z tekstem lub wysłuchaj nagrania. Zastanów się, jak przedstawił Śmierć Pratchett, a jak autor Rozmowy Mistrza Polikarpa ze Śmiercią – znajdź podobieństwa i różnice.

  1. Kim jest bohater i jak zachowuje się w chwili śmierci? 
  2. Co sądzi Śmierć o ludziach żyjących dawniej i współcześnie? Jak ocenia przemiany cywilizacyjne? 
  3. W jaki sposób przedstawił Śmierć Pratchett, a jak autor Rozmowy Mistrza Polikarpa ze Śmiercią – znajdź podobieństwa i różnice. Który wizerunek uważasz za bardziej przekonujący i dlaczego? 

Zadanie dodatkowe:
Napisz krótki wywiad ze Śmiercią (minimum 4 pytania i odpowiedzi), w którym w dowolny sposób zrealizujesz średniowieczny motyw ucieleśnionej Śmierci. Prace poprawne językowo i realizujące temat zostaną pozytywnie ocenione. Termin: piątek, 09.02.2024, północ. 

bookmark_borderFilozofia średniowiecza

augustynizm – tomizm – franciszkanizm*

Doktorowie Kościoła, filozofowie, teologowie:
św. Augustym z Hippony (V w.)
św. Tomasz z Akwinu (XIV w.)
*św. Franciszek z Asyżu (XII w.)

Augustynizm: „Wyznania”
dualizm (neoplatonizm); hierarchia bytów; rozumowe dowodzenie prawd wiary; prawo naturalne (odbicie boskiej doskonałości); człowiek – istota społeczna (ideałem państwa – Państwo Boże) etc…

Tomizm: „Summa teologiczna”
pięć dróg dowodzenia istnienia Boga; pierwszy poruszyciel; atrybuty bytu to piękno, dobro oraz prawda (triada sokratejska); drabina bytów (człowiek między aniołami a zwierzętami); idealny ustrój to monarchia, etc…

bookmark_borderKonflikt pokoleń czyli „My i Wy” Świętochowskiego

Kogo ma na myśli poeta w 1. zacytowanej strofie, a kogo w 2?
Przypomnienie sinusoidy Krzyżanowskiego

My – czyli kto? co na to wskazuje?
Wy – czyli kto? co na to wskazuje?

Praca w grupach:
P1 – charakterystyka pozytywistów (+cytaty, słownictwo o zabarwieniu emocjonalnym)
P2 – zarzuty romantyków wobec pozytywistów (+cytaty)
R1 – charakterystyka romantyków (+cytaty, słownictwo o zabarwieniu emocjonalnym)
R2 – zarzuty pozytywistów wobec romantyków (+cytaty)

https://zpe.gov.pl/a/wprowadzenie/D1FtGbMIY

bookmark_borderUchwycić rzeczywistość w sztuce – Aleksander Gierymski

kartkówka na 6′

Cele lekcji:
– przypominasz sobie zasady opisu i analizy obrazów,
– poznajesz postać Aleksandra Gierymskiego,
– rozpoznajesz cechy malarstwa realistycznego.

https://pl.wikipedia.org/wiki/Piaskarze

Przypomnienie elementów opisu obrazu:
1. Informacje: autor, tytuł, technika, kiedy został namalowany.
2. Określ tematykę: jaki to rodzaj obrazu, co/kogo przedstawia (ogólnie)?
3. Omów kompozycję (statyczna/dynamiczna, otwarta/zamknięta), czy są jasno wydzielone plany, co widać na pierwszym, drugim, w tle, kierunki na obrazie (horyzontalne, wertykalne, diagonalne) + czemu to służy?
4. Określ kolorystykę (wąska/szeroka gama barwna, kontrasty).
5. Odczytanie w kontekście epoki: jaki motyw realizuje obraz? Jak go realizuje (typowo, nietypowo?).
6. Odnalezienie ważnych elementów (odczytanie to musi się opierać o wiedzę o epoce/malarzu/motywie).

Zadanie: Obejrzyj inne obrazy Gierymskiego (wypisz min. 4 tytuły) i na tej podstawie ustal, czy malarza bardziej interesuje światy ludzi i cywilizacji, czy świat natury, a może oba? Uargumentuj. (zad. 7, s.25)

bookmark_borderOpis obrazu Hansa Memlinga „Sąd Ostateczny”

  • znasz elementy opisu obrazu,
  • poznajesz ważne dzieło malarskie i jego historię,
  • odnajdujesz i interpretujesz poznane symbole,
  • utrwalasz wiedzę na temat motywów: dies irae, sąd ostateczny, paruzja,
  • poznajesz motyw deesis
    http://sadostateczny.mng.gda.pl/

Przypomnienie elementów opisu obrazu:
1. Informacje: autor, tytuł, technika, kiedy został namalowany. (9/18)
2. Określ tematykę: jaki to rodzaj obrazu, co/kogo przedstawia (ogólnie)?
3. Omów kompozycję (statyczna/dynamiczna, otwarta/zamknięta), czy są jasno wydzielone plany, co widać na pierwszym, drugim, w tle, kierunki na obrazie (horyzontalne, wertykalne, diagonalne – 10/18) + czemu to służy?
4. Określ kolorystykę (wąska/szeroka gama barwna, kontrasty).
5. Odczytanie w kontekście epoki: jaki motyw realizuje obraz? Jak go realizuje (typowo, nietypowo?).
6. Odnalezienie elementów symbolicznych (odczytanie symboli musi się opierać o wiedzę o epoce/malarzu/motywie 12/18).
7. Jeśli praca ma temat – należy się do niego odnieść w podsumowaniu. Jeśli nie, określić, jaka jest Twoja ocena obrazu – czy Ci się podoba i dlaczego?

Materiały dodatkowe:
Bardzo ciekawy artykuł Jowity Jagły na temat historii dzieła: Burzliwe losy dzieła,
E-podręcznik: malarstwo niderlandzkie.

bookmark_borderWieża Babel i drzewo genealogiczne – pochodzenie języków

  • rozumiesz zjawisko pokrewieństwa wyrazów,
  • wskazujesz, z jakich dawnych języków rozwinęła się polszczyzna,
  • znasz tytuły najstarszych zabytków polszczyzny,
  • potrafisz wymienić zmiany, jakie zaszły w języku
    i kojarzysz zjawiska fonetyczne, jakie zachodziły,
  • wiesz, dlaczego tak trudno nam będzie zrozumieć średniowieczne teksty – widzisz w tym wyzwanie!

Na start:
Zapisz we wskazanych językach poniższe wyrazy:
słońce (żółte kartki), deszcz (niebieskie), mleko (zielone), siostra (różowe);
naklej na tablicy, grupując według podobieństwa.
Określ, do których grup należą poszczególne języki.

Drzewo genealogiczne – s. 307.

Ciekawostki w formie quizu

Zmiany w języku – s. 310-311.
Zmiany w języku – pomoc

Podsumowanie – kahoot samo pochodzenie
kahoot razem ze zmianami w języku

bookmark_borderRozprawka krok po kroku

Jak skończyć? 6min.

Tematy rozprawek:

  • Czym dla człowieka może być praca?
  • My, Polacy – jaki obraz polskiego społeczeństwa znajdziemy w literaturze?
  • Przeżycie czytelnicze jako doświadczenie kształtujące bohatera.
  • Wolna wola czy siły od niego niezależne- co kieruje losem człowieka?
  • „Każda miłość, szczęśliwa czy nieszczęśliwa, to prawdziwa katastrofa, kiedy oddasz się jej całkowicie”

    Rozważ temat, przywołując „Lalkę” Bolesława Prusa, dowolny inny tekst literacki i 2 dowolne konteksty. Twoja praca powinna liczyć nie mniej niż 300 słów.

bookmark_border„Ideał sięgnął bruku” – refleksje Norwida na temat sztuki

Cele:
– poznajesz fakty (konteksty historyczne, biograficzne) potrzebne do zrozumienia utworu = poszerzasz swą wiedzę historyczną;
– wskazujesz tematykę utworu;
– rozpoznajesz nawiązania kulturowe (3 sfery!);
– potrafisz wskazać podmiot liryczny i adresatów utworu;
– wskazujesz funkcje wybranych środków stylistycznych;
– potrafisz wyjaśnić na podstawie tekstu refleksję Norwida nt. sztuki i zestawić ją z romantyczną wizją roli sztuki.

Promethidion – czego na temat sztuki można się dowiedzieć od potomka Prometeusza?

Spisz w punktach historię mitycznego Prometeusza.
Kim jest Prometeusz? Czego nauczył ludzi?

straszna ilustracja

bookmark_borderKarnawał wg Norwida – „Po balu”

Cele:
– potrafisz poddać analizie krótki utwór;
– wskazujesz obrazy poetyckie i wskazujesz ich funkcje;
– poznajesz i umiesz omówić element kultury romantyzmu: salon/bal.

„Po balu” – slajd 18. i 19.
  1. Kultura salonowa – krótka definicja na podst. 1. akapitu tekstu ze str. 310;
  2. „Po balu” – analiza (budowa: strofy, wersy, zgłoski (sylaby), rymy; podmiot liryczny – rodzaj liryki; środki stylistyczne);
  3. Interpretacja, pomocnicze zwroty:
    * sytuacja liryczna;
    * metafory użyte w 1. strofie; słowa Norwida wskazują na…
    * obraz liryczny w drugiej strofie pokazuje…
    * elementy natury wprowadzone w 3. strofie wprowadzają kontrast…
  4. Puenta – zapisz refleksję dotyczącą 4 strofy (jak rozumiesz gest podmiotu lirycznego? co próbował zrobić? jak to się skończyło?) – skonfrontuj to z 2. i 3. akapitem ze str. 310.